مقالې2019-06-11T05:58:09+00:00

اقتصاد د فساد په لومو کې/ بریالی نایاب

دا چې اقتصاد د ژوند د ټولو چارو د پرمخ بیولو او پر پښو درولو اساس ګڼل کیږي، همدا راز سیاست هم پرته له اقتصاده ناشونی ده او د سیاست د پلی کیدو او د سیاسي موخو د ترلاسه کولو لپاره قوي اقتصاد ته اړتیاده ترڅو خپلې ټاکلې موخې په نښه، ترلاسه او باید چې د هغه لپاره مالي امکانات برابر کړو. داچې افغانستان د نړۍ په کچه دوهم فاسد [...]

افغانستان د سيمې د ترانسپورټ او ترانزيټ د مرکز په توګه/ شعیب احمد رحیم

افغانستان څرنګه کولای شي چې د مرکزي او سوېلي آسیا تر منځ  د ترانزیټ او ترانسپورټ د مرکز په توګه خپل پخوانی اهمیت بیا ترلاسه کړي؟ د تاریخ په اوږدو کې، د افغانستان جغرافیوي - اقتصادي او جغرافیوي - سیاسي موقعیت تل د پام‌وړ پاتې شوی. په پخوانۍ وریښمو لاره د افغانستان واقع کېدل، په سوېلي آسیا او د مهمو ګاونډيو هیوادونو تر منځ موقعيت هغه لاملونه دي چې د [...]

د ستونزو په ګرداب کې نښتی هيواد وژغورئ/عبدالوحيد وحيد

په افغانستان کې اوس مهال د سولې لپاره د بل هر وخت په پرتله په لوړه کچه فرصت برابر شوی دی. په دغو حساسو شيبو کې د تلپاتې سولې په موخه د بين الافغاني خبرو اترو پر وړاندې شرطونه ايښودل، احساساتي خبرې کول، شکونه انديښنې پيدا کول او خنډونه جوړول که له هرې خوا وي، په هېواد کې له سولې سره مخالفت ګڼل کېږي. د طالبانو په شمول په جګړه [...]

د باور تیروتنې/ بریالي نایاب

د دې لیکنې د بحث موضوع د باور تیروتنه ده، آیا تل زموږ باورونه سم وي؟ آیا هغه څه چې وړاندې تر لیدلو مو باور پرې راغلی منطقي دي؟ څه وخت زموږ باور کولای شي سم وي دې او ديته ورته موضوعاتو په آړه بحث شوی. داچې باور ډیر ځله وړاندې تر دې چې موضوع په اساسي ډول وڅیړو او د هغه څه په آړه چې موږ خپل باور کړی [...]

رسنۍ او پر ولسونو یې اغېز/ اجمل عالمزی

په سیاست کې لکه د طبيعت په څېر تشه نه راځي؛ په اوسني پېر کې دا دی بیا هم نوې سیاسي او اقتصادي اتحادیې ځان راښکاروي او نوې ننګونې را پیدا کوي چې افغانستان هم د همدې لویو نړیوالو لوبو قرباني شوی دی. د افغانستان په روانه جګړه کې چې د افغانانو د تباهۍ او بې ګورۍ لامل شوې، د ځینو ګاونډیو هېوادونو مغرضې لاسوهنې هم بې اغېزې نه دي. [...]

افغانستان د سيمې د ترانسپورټ او ترانزيټ د مرکز په توګه/ شعیب احمد رحیم

افغانستان څرنګه کولای شي چې د مرکزي او سوېلي آسیا تر منځ  د ترانزیټ او ترانسپورټ د مرکز په توګه خپل پخوانی اهمیت بیا ترلاسه کړي؟ د تاریخ په اوږدو کې، د افغانستان جغرافیوي - اقتصادي او جغرافیوي - سیاسي موقعیت تل د پام‌وړ پاتې شوی. په پخوانۍ وریښمو لاره د افغانستان واقع کېدل، په سوېلي آسیا او د مهمو ګاونډيو هیوادونو تر منځ موقعيت هغه لاملونه دي چې د [...]

زموږ ملي ویاړونه او نیمګړي قضاوتونه/ عبدالوحید وحید

د خپل ولس پر شجاعت، شهامت او همدارنګه له دين، هيواد، خپلواکي او ازادي سره په ليونۍ مينه او د همدغو ارزښتونو د دفاع په لاره کې پر ايثار او سرښندنې غيرمتزلزل او غيرمتذبذب باور لرو. زمونږ په هیواد باندې د شوروي له بربنډ يرغل څخه څلور لسیزې تیرې شوې، خو لاهم د دغه تيري له امله د افغانانو په ذهنونو کې پاخه نقوش پاتې دي، ځکه چې پر افغانستان [...]

د مجاهدینو بریا او د روسانو ماتې/ ضیاءالحق فضلي

څلور لسیزې وړاندې د پخواني شوروي اتحاد وسله والو ځواکونو د شمال له لوري پر افغانستان برید وکړ او د خپلې خوښې حکومت له جوړولو وروسته یې د ټولو نړیوالو قوانینو او معاهداتو خلاف پر افغان وژنه لاس پورې کړ. افغانستان کې د روسانو نږدې لس کلن نظامي او جګړه ییز حضور میلیونونو افغانانو ته درنه مرګ ژوبله واړوله، کورونه یې ویجاړ او مالونه یې تالا شوه. روسانو افغانستان د [...]

مولانا جلال الدین محمد بلخي لومړی د افغانستان او بیا د ټولو دی/ احسان الله ارینزی

په دې ورځو کې په رسنیو کې داسې وینو او اورو چې د افغانستان دوه دوست هېوادونه، ایران او ترکیه غواړي چې د حضرت مولانا جلال الدین بلخي خورا نامتو کتاب (مثنوي معنوي) په یونسکو کې د خپل ګډ فرهنګي میراث په توګه ثبت کړي. هغه څه چې د لمر په څېر روښانه دي، دا دي چې مولانا جلال الدین بلخي د مولانا محمد بن حسین خطیبي (مشهور په بهاوالدین [...]

غوښن ښکار/ عزیز احمد تسل

دغه کیسه له تاسو سره مرسته کوي چې څنګه یو کس د انسان تښتوونکو له منګولو را خلاص کړئ، د غلو له چلند او د حکومت پر ساړه غبرګون به هم پوه شئ. د کابل له زړه په ډېره سړه سینه وتښتول شوه، د ښځې موټرچلوونکى يې د تومانچې د اشارې په وسيله رخصت کړ، په ډير کم وخت کې نږدې ټول امنیتي ارګانونه خبر شول، خو انسان تښتوونکو غوښن [...]

سوله د واک غوښتنې او کورنیو اختلافاتو په لومه کې!/ عبدالوحید وحید

کله مو د پرديو يرغلونو او کله د واک په سر په کورنیو ناروا جګړو کې د هيواد ټول امنیتي اقتصادي تعليمي او کلتوري بنسټونه له منځه وړي دي. متاسفانه چې نن د هغو جګړو په ډګر کې زيږيدلی او را لوی شوی نسل د سمتي، ژبني، او قشري تعصباتو پر بنسټ پر افغان خاوره داسې د کرکې نوي تخمونه شيندي چې د واک پر سر له ناروا جګړې به [...]

افغان کلتور ته پېښ ګواښونه او زموږ نا پامي/ محمد رحیم مشتاق

سیمیول هنګټنټن  د تمدنونو جګړه نومي کتاب کې لیکي چې نړۍ اوس مهال په یوې داسې جګړې کې بوخته ده چېرته چې یو تمدن غواړي بل تر خپل اغېز لاندې راوستو له لارې خپله برلاسي ثابته کړي- د دغه استدلال او بحث په رڼا کې لیدل کېدی شي چې د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې هېوادونه یا خو د خپل کلتور د اغېز غوړولو په هڅه کې دي او یا [...]

پرېکړه/ بصیرالحق عادل

طبيعت له انسان بېلابېلې غوښتنې لري، يو شمېر يې ښې وي خو ځينې بيا د انساني ژوند او يا هم د بېلابېلو ټولنو له فرهنګ سره جوړې نه وي. زموږ ټولنه چې تر اسلامي اصولو وروسته خپل کلتور او فرهنګ ته ژمنه ده، نو اړ يو چې خپل فرهنګ او دود ومنو، پلی يې کړو او غښتلی يې کړو، ځکه دا غوښتنه زموږ په طبيعت کې نغښتې ده، د فکر [...]

په ايران کې ناوړه پېښو ته زمونږ غبرګون/ عبدالوحید وحید

په روانه مياشت کې نړئ په ايران کې د دوو سترو غميزو شاهده وه. دواړو ناورينونو، نه يوازې ايران له ننګونو سره مخ کړ بلکه په سيمه کې يې هم د تاوتریخوالي کچه لوړه کړه. لمړئ ستونځه هغه وخت رامنځته شوه چې د امريکا لخوا د ايران د قدس ځواکونو د قومندان قاسم سليماني او ملګري ووژل شول چې امریکا او ايران يې په سيمه کي د يو لوی بحران [...]

د جدې شپږمه، یا د ایمان په وړاندي د وسلې ماته/ عبدالوحید وحید

افغانان د تاریخ په اوږدو کې له پردیو يرغلونو سره د مبارزې او کورنیو ستومانه کونکو شخړو څخه ډک شاليد لري، خو دغه ولس د جګړو په ګرم ډګر کې هم خپل ديني او کلتوري ارزښتونه ساتلي دي. ددغو ځانګړتياو څخه يې له يرغلګرو سره په جګړه او په کورنیو شخړو کې د خپلو سرونو په بيه دفاع کړې ده. دوی به وطنونه ورانول، دښمن به يې بي رحمه واژه، [...]