افغانان سولې ته د جنون ترکچې وږي دي. خو…

سوله د مصالحې او يا هم Reconciliation په معنى، د دوو او يا هم ډيرو دښمنانو ترمينځ د دښمني او جګړو د ختمولو په موخه د يوه بي پرې، بي غرضه، باوري او د دښمنانو له ګټو، حساسيتونو او غوښتنو خبر دريم کړي په مينځګړتوب د څه واخله او څه ورکړه پر بنسټ يوې جامع هوکړې ته رسيدل د سولې تعریف ګڼلاى شو.

زمونږ په هیواد شان جګړه ځپلي هېواد کې د سولې په موخه د د دريم ګړي لپاره اړين ګامونه
دريم ګړئ باید د جګړې د دواړو خواوو د ليدلورى په تړاو بشپړ معلومات ولر.
هغوى څه غواړي؟
له کوم ډول صورت حال څخه تشويش لري چې؟
د څه په هکله فکر کوي؟
د هغوى د پرېکړو کولو مراحل څه ډول جوړښت لري؟
ايا د هغوى په پريکړو باندي سياسي او يا هم نظامي فشار اغېزمن ثابتېداى شي؟
ايا د جګړې يو لورئ فکر کوي چې وخت او شرائط يې په ګټه دي؟
سولې ته د رسيدو په وړاندې کومې ستونځې، ګواښونه او خنډونه پراته دي؟
کله چې مذاکرات پيليږي نو هغه اساسي اړین او بنسټیز نکات کوم چې ورباندې کلک او غير متزلزل دريز ونیول شي او هيڅکله ورباندې معامله ونشي؟
د عمل په ډګر کې هغه کوم ګواښونه او امتیازات دي چې دريمګړئ له بنسټیزو او اساسي موخو څخه لاس په سر کيدو ته اړباسي؟
دسولې په تړاو يوې بشپړې هوکړې ته له رسيدو وړاندي په پورتنیو مختلو برخو کې د معلومات ترڅنګ يو تر بل سره د دغو مواردو تړل او همغږي مهم رول لوبوي.
د دريم ګړتوب د تګلارو د بريا په موخه مرکچي يا دريم کړئ باید په مذاکراتو کې د جګړې د دواړو خواوو لخوا د ګډون کونکو د پريکړو وړتیاوې، يووالي، يا هم د پريکړو په تړاو د هغوى د نيمګړتياوو، په ځانګړي توګه هوکړې ته د سولي په برخه کې په حکومتي چوکاټ کې د ننه ژور او پراخه اختلافاتو په هکله بشپړ معلومات ولري.
د افغانستان په شخړه کې د ذيدخله خواوو ترمنځ د اړيکو خورا ښکته او د بي باوري لوړه کچه د سوله پروسه او يوه جامع حل لارې ته د رسيدو هوډ او هڅې نورې هم پيچلې کوي.
د بيلګي په توګه د افغانستان اوسنى حکومت کمزورئ او پاشلئ ده. که لږ شاته لاړ شو او د طالبانو د وخت حکومت په هکله مطالعه وکړو هغوى تر اوسني حکومت څخه هم کمزورئ وه.
مونږ يقيناً پوهيږو چې که طالبان جګړه بس کوي او د سوله ايزې مبارزې لاره غوره کړي، نو په پوره باور سره ويلاى شو چې د جګړو د ختمولو په پايله کې د اختلافاتو له امله د هغوى حکومت هم کمزورئ او پاشلئ وي.
که څه هم د افغانستان ختيځ او لويديځ ګاونډي حکومتونه د اففانستان په هلکه تيت او پاشلي نظرونه لري، خو د پاکستان اردو، د ايران اخندان او سپاه پاسداران په بي رحمانه توګه په افغانستان کې د خپلو ناروا موخو او اهدافو د ترلاسه کولو لپاره د يوه تړلي او متمرکز تعقیب وړتیاوې لري.
سولې ته د رسيدو لپاره د ذيدخله خواوو ترمنځ د اړيکو نشتوالئ هوکړې ته د رسيدو لپاره زمونږ د هيلو غوټئ رژوي.
د حکومت او طالبانو ترمنځ او د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د هڅو په تړاو د حکومت بي باوري هغه ګواښونه دي چې سولې ته د رسيدو کاروان له خنډونو او ستونځو سره مخ کولاى شي.
بايد ومنو چې د سولې په موخه په مذاکراتو کې د دوو بنسټیزو کورنيو اړخونو يعنې حکومت او طالبانو ورهاخوا خورا ستونځمن بهرني بعدونه هم لري چې عمدتاً امریکا او پاکستان يادولاى شو. پورته ياد شوي هيوادونه زمونږ که زمونږ د ستونځو غوښنه برخه جوړوي، نو د حل په تړاو هم ياد هيوادونه مهم رول لري.
عبدالوحید وحید

که جګړه ختمه نکړو نو مونږ به حتماٌ ختموي/عبدالوحید وحید

د تلپاتې سولې په موخه اړينه ده چې د افغانستان حکومت او طالبان پۀ خپلو ذهني لومړيتوبونو، فکرى استقامتونو او کړو وړو کې بدلون راوړي. په يوازې ځان د حکومت کولو د واک او قدرت خپلولو او انحصار فکر له ذهنه وباسي. دواړه خواوې باید د افغان ولس پۀ نوو تنکيو هيلو او غوښتنو د [...]

By |2019-04-24T06:44:31+00:00اپریل 24th, 2019|مقالې او تبصرې|0 Comments

دیني عالمان او کتابونه/ژباړه: محمد ایاز ترنک

پخوانیو دیني عالمانو له کتابونو او مطالعې سره دومره مینه درلوده چې آن له ملګرو او د کورنیو له غړو سره تر ناستې به یې د کتاب مطالعه غوره ګڼله. دوی په سفرونو کې له خوړو او اوبو سره خوا کې کتابونه هم له ځانونو سره ګرزول او خپل ذهنونه یې له دې لارې تغذیه [...]

By |2019-04-20T05:36:05+00:00اپریل 20th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

که غر لوړ هم ده په سر يې لار شته/ عبدالوحید وحید

پوره څلور لسيزې کيږي چې په افغانستان کې جګړه روانه ده، هرلوری د خپل موقف د تقدس توجيه کولو لپاره دلایل وړاندې کوي. دغه هېواد د سیمې او نړئ په کچه د پېښو مرکز جوړ شوئ ده.  خو دا چې دغه پېښې چا طرحه کړې دي؟ چېرته طرحه شوې دي؟ څوک يې لګښتونه ورکوي؟ چا [...]

By |2019-04-15T10:47:10+00:00اپریل 15th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

ولې پر اسلام او پیغمبر نیوکه؟/ جغفر هاند

 زه معمولا نغواړم چې په اسلامي مسایلو باندې خبرې او لیکنې وکړم او د دې کار لپاره مې خپل دلایل هم لرم؛ ګنې زما مسلک، شرعیات او اسلامي زده کړي دي. نن مې په فیسبوک کې د یو چا چې - نه غواړم نوم یې ولیکم او کمپاین ورته وکړم- خارښتي پوست او بیا ترې [...]

By |2019-04-14T07:18:12+00:00اپریل 10th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

مونږ خو نوروز و نه لمانځه، خو…/ عبدالوحید وحید

مونږ خو نوروز و نه لمانځه، خو  زمونږ پسرلي ولې د لمر ګلونه و نه خندول؟ ولې يې زمونږ توره شپه په روڼ سهار بدله نه کړاى شوه؟ ولې زمونږ باغونه په خندا سر نه شول؟ ولې  د ګلونو غوټئ و نه سپړيدې؟ ولې زمونږ سپيرې دښتې ګلبڼ نه شوې؟ ولې د پيغلوټو د اوربل [...]

By |2019-04-14T07:23:17+00:00اپریل 8th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

په اسلام کې د ځوانانو مقام/محمداياز ترنک

ځوانان د ټولنې زړه ، د عقل راز او د هیلو عنوان دی، ځوانان د یوه هېواد شتمني ده چې راتلونکې پرمختګونه ورپورې تړلي دي، او همدوی دي چې خپلو ټولنو ته د خدمت کولو لویه وړتیا لري. له همدې امله د اسلام مبارک دین د انسان دې مرحلې ته تر بلې هرې برخې ستر [...]

By |2019-04-14T07:30:32+00:00اپریل 7th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

د بيلتون نه، د ګډون د نکاتو لټون ته اړتیا ده/عبدالوحید وحید

مونږ پوهيږو چې امريکا او د ناټو نور غړي هيوادونه د افغانستان په قضیه کې څوک په ژوره او څوک هم يوازې د اشرباڼي په توګه ښکيل دي، خو بايد ومني چې هغوى د افغانستان په جغرافيه کې د افغانستان د ګټو لپاره نه، بلکه د خپلو ګټو د خونديتوب په موخه دلته جګړه کوي. [...]

By |2019-04-14T07:33:33+00:00اپریل 6th, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|0 Comments

د جولان لوړې، د منځني ختیځ نوی کړکیچ

د سوریي د خاورې په یوه کوچنۍ برخه دوه کلن جنجال د ډونلډ ټرمپ په یوه ټویټ نوي سیمه ییز کړکیچ ته یوړه، داسې کړکیچ  چې د ستونزې اواری یې مبهم کړی او د سیاسیونو د تبلغاتو لپآره یې بله دروازه پرانیستله.   د ګولان د لوړو په اړه د ټرمپ یوه کوچیني ټویټ د [...]

By |2019-04-01T05:48:15+00:00اپریل 1st, 2019|مقالې او تبصرې|0 Comments

ملکي تلفات، ﻭﺭځ ﺗﺮ ﺑﻠﯽ ﺯﯾﺎﺗﯿﺪﻭﻧﮑﯽ ﺟﻨﺎﻳﺖ!/ عبدالوحید وحید

ﺩﺍ ﺳﻤﻪ ﺩﻩ ﭼﯽ ﺩﻟﺘﻪ ﯾﻮﻩ ﻣﺮﻣﻮﺯﻩ ﻣﺠﻬﻮﻟﻪ ﺍﻭ ﭘﺮﺩﺉ ﺍﺳﺘﺨﺒﺎﺭﺍﺗﯽ جګړه ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺩﻩ. ﺩﺍﻫﻢ ﻣﻨﻢ ﭼﯥ ﭘﻪ ﺩﻏﻪ ډﻭﻝ ﺟګړه ﮐﯽ ﻃﺒﻌﺎ ملکي خلک زیان ﻭیني، ﺧﻮ ﺩﻟﺘﻪ ﺧﺒﺮﻩ ﻟﻪ ﻋﺎﺩي ملکي ﺗﻠﻔﺎﺗﻮ ﺍﻭښتي ﺩﻩ. ﭘﻪ جګړو ﮐﯥ ﺩ ﻣﻠﮑﻲ ﺧﻠﮑﻮ ﻭﮊﻝ ﻭﺭځنۍ ﺟﻨﺎﻳﺖ ګرﺯﻳﺪﻟﺊ ﺍﻭ ﺩ ﻣﺨﻨﻴﻮﻯ ﭘﻪ  تړاو دهیڅ ډﻭﻝ ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺗﻮ څرک [...]

By |2019-04-14T07:44:01+00:00مارچ 31st, 2019|مقالې, مقالې او تبصرې|Comments Off on ملکي تلفات، ﻭﺭځ ﺗﺮ ﺑﻠﯽ ﺯﯾﺎﺗﯿﺪﻭﻧﮑﯽ ﺟﻨﺎﻳﺖ!/ عبدالوحید وحید